ACADEMIE VOOR MINERALOGIE

Rookkwarts

Vindplaats: Skardu, Gilgit, Pakistan.

rookkwarts

Fotografie, mineraal: Marcel Swaenen. Beeldbreedte: 10 cm

Wat kunnen we leren uit deze voorstelling. Als basis is er kleurloze troebele kwarts met daarop, eigenaardig precies gekleefd, een ander kwartskristal dat rookkleurig is.

We kunnen ons voorstellen dat er ergens in een rotsspleet een kwartskristal groeit uit een hete waterige oplossing. Deze toestand kan jaren duren zonder verstoring en uiteindelijk een mooi kleurloos kristal geven.

Wat nu als dit proces door geologische omstandigheden stopt? Ons kristal zit daar nog steeds en groeit niet meer bij gebrek aan voeding.

Na verloop van tijd kan deze machinerie terug in gang komen en ditmaal zal er ergens aan een contactpunt op het oude kristal een nieuw kwartskristal worden gevormd met dit verschil dat er nu een paar vreemde elementen mee in het kristalrooster worden gesmokkeld (dit kan bv. aluminium zijn). Nog steeds hebben we een kleurloos kristal. Weerom valt onze machine stil en worden de beide kristallen door omstandigheden bestraald door radioactieve mineralen uit de omgeving. Dit is een proces dat zeer lang kan duren vooraleer het kristal met het vreemde element bruin gaat worden. Vreemd is ook dat de ribben donkerder zijn dan de rest, waarom???

Een simpele uitleg: de ribben zijn het minst dikke deel van het kristal en zullen dus meer straling kunnen opnemen en bruiner worden dan de rest. Indien echter die straling verder gaat, zal het volledige kristal gelijk van kleur worden. Het bestralingsproces is weerom door geologische omstandigheden gestopt met dit resultaat. Onze speurder heeft het weer opgelost.

Artikel uit Mineralogisch Tijdschrift nr. 5 September / 2019

Eigenschappen kwartsRookkwarts