In het verleden werden geregeld modules als “initiatie mineralogie, geologie, kristallografie, ...” geprogrammeerd.
Aangezien er duidelijke overgangen tussen de verschillende studiegebieden merkbaar zijn, werd besloten om, in het kader van het jubileumjaar 40 jaar ACAM, een aantal deelgebieden te combineren tot een meer uitgebreide lessenreeks van 12 lessen.
Doelgroep
De cursus in zijn geheel is bedoeld voor diegenen die hun eerste stappen zetten in het studiedomein van de mineralogie en die op een overzichtelijke wijze willen kennis maken met de verschillende basisbegrippen en fenomenen in het wereldje van de mineralen en gesteenten.
Anderzijds kan bij een speciale persoonlijke interesse ingezoomd worden op één specifieke les of module. Het opzet van de cursus is in ieder geval om de geziene materie te stofferen met zoveel mogelijk praktische voorbeelden.
Voorkennis
Aangezien het hier om een initiatie handelt is geen speciale voorkennis vereist.
Inhoud
De opleiding omvat 4 modules van telkens 3 zondagvoormiddagen.
Daarbij komen theoretische benaderingen, geologie, praktische mineralogie en praktijk ruimschoots aan bod.
Er is geen specifieke voorkennis vereist voor het volgen van deze lessenreeks.
Datum
Onderwerp
Uur
Module 1: Theoretische benadering
1
11-10-2009
Inleiding
3
2
18-10-2009
Chemie
3
3
25-10-2009
Kristalkunde: Opbouw van de kristallijne materie
3
Module 2: Geologie
4
29-11-2009
Algemene geologie: Opbouw van onze planeet aarde
3
5
06-12-2009
Petrologie en mineralogie: Onze dynamische aarde
3
6
13-12-2009
Petrologie en mineralogie: Onze evoluerende aarde
3
Module 3: Praktische mineralogie
7
10-01-2010
Morfologie: Uitwendige vormen
3
8
14-02-2010
Fysische eigenschappen
3
9
24-02-2010
Kleur van mineralen
3
Module 4: Praktijk
10
31-02-2010
Toepassing: Kwarts
3
11
07-02-2010
Beschrijvende mineralogie
3
12
14-02-2010
Zelfstandig determineren
3
Module 1: Theoretische benadering
1. Inleiding (H. Harre)
Aan de hand van de definitie van een mineraal overlopen we de verschillende deeldomeinen die in deze opleiding worden behandeld. We gaan dieper in op de definitie van edelsteen, kristal, amorf, gesteente, ...; en van waar komen de namen van de mineralen en hoe kunnen we ze klasseren.
2. Chemie (M. Swaenen - P. Mutsaars)
Mineralen hebben een chemische samenstelling. Hierbij gaan we dieper in op de meest elementaire definities en begrippen die we in deze cursus nodig hebben: symbolen, atomen, moleculen, verbindingen, soorten bindingen, ... De classificatie van mineralen (Strunz, Dana) is precies gebaseerd op deze chemische samenstelling. Verder krijgen we een antwoord op de vraag “Wat zijn mengreeksen, veldspaten, amfibolen, pyroxenen, plagioklazen , ...”.
3. Kristalkunde: Opbouw van de kristallijne materie (G. Crauwels)
Op basis van een aantal didactische modellen en praktische voorbeelden gaan we dieper in op de opbouw van de kristallijne materie, elementaire cellen en stelsels, basis symmetrie en symmetrie van uitwendige vormen en speciale uitwendige fenomenen (tweelingen, parallelgroei, ...).
Module 2: Geologie
4. Algemene geologie: Opbouw van onze planeet aarde (J. Thys)
Algemene definities. We bekijken de fysische en chemische processen die aan de basis liggen van de huidige interne en externe opbouw van onze planeet en krijgen een kijk op de grote diversiteit aan gesteenten en mineralen uit de diverse opstijgende magma’s.
5. Petrologie en mineralogie: Onze dynamische aarde (J. Thys)
Op basis van hun samenstelling aan mineralen leren we de magmatische gesteenten rangschikken. Aan de hand van eenvoudige visuele kenmerken leren we zonder wetenschappelijke apparatuur deze gesteenten en mineralen beschrijven, herkennen en benoemen.
6. Petrologie en mineralogie: Onze evoluerende aarde (J. Thys)
Opbouw en afbraak gaan op onze planeet hand in hand. Op basis van een aantal praktische tips leren we zowel vaste- en losse sedimenten als metamorfe gesteenten beschrijven, herkennen en benoemen. We leren ze tevens situeren in hun Belgische geologische context.
Module 3: Praktische mineralogie
7. Morfologie: Uitwendige vormen (G. Crauwels)
Aan de hand van tal van voorbeelden gaan we hierbij dieper in op uitwendige verschijningsvormen en samengestelde vormen van monokristallen. Ook speciale groeifenomenen, polykristallijne materie, (sier)stenen enz. komen hierbij aan bod.
8. Fysische eigenschappen (H. Harre)
Mineralen bezitten een aantal specifieke fysische eigenschappen, die ons in een aantal gevallen moeten toelaten een onbekend mineraal te kunnen identificeren. Hierbij gaan we aan de hand van een aantal voorbeelden dieper in op begrippen als hardheid, dichtheid, fluorescentie, optische eigenschappen, ...
9. Kleur van mineralen (G. Crauwels)
Aan de hand van een aantal theoretische diagrammen komen we tot het antwoord op de vraag “Wat is kleur en hoe ontstaat de kleur van een mineraal”. Verder gaan we aan de hand van een aantal voorbeelden dieper in op begrippen zoals idio-, allo- en pseudochromatisc . Ook bieden we een antwoord op de niet onbelangrijke vraag “Wat is het belang en gevaar van kleurbeoordeling ?”
Module 4: Praktijk
10. Toepassing (G. Crauwels)
Alle hoger geziene begrippen gaan we toepassen op één specifiek veel voorkomend mineraal: Kwarts. Aan de hand van veel voorbeelden gaan we dieper in op ontstaan, kristalstructuur, vormen, tweelingvormen, kleur, eigenschappen, ...
11. Beschrijvende mineralogie (A. Hérin)
Het Mineralogisch Museum bezit een uitgebreide systematische collectie. Deze collectie laat ons toe een overzichtelijke beschrijving aan te bieden van de meest voorkomende en de meest belangrijke mineralen.
12. Zelfstandig determineren (alle docenten)
Aan de hand van boven geziene materie gaan de deelnemers zelf hun kennis toetsen door zelfstandig een aantal mineralen, gesteenten, kristallen te determineren.
ACAM Cursussen > Initiatie Mineralogie
